{"id":877,"date":"2021-09-08T15:06:58","date_gmt":"2021-09-08T15:06:58","guid":{"rendered":"http:\/\/kijow.pan.pl\/?p=877"},"modified":"2021-09-08T15:07:59","modified_gmt":"2021-09-08T15:07:59","slug":"stanowisko-20-apel-o-pilne-i-konsekwentne-wdrozenie-w-szkolach-procedur-wmt-wietrzenie-maseczki-testowanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kijow.pan.pl\/?p=877","title":{"rendered":"Stanowisko 20. zespo\u0142u ds. COVID-19 przy prezesie PAN: Apel o pilne i konsekwentne wdro\u017cenie w szko\u0142ach procedur WMT \u2013 wietrzenie, maseczki, testowanie"},"content":{"rendered":"\n

Akcj\u0119 szczepienia uczni\u00f3w planuje si\u0119 zintensyfikowa\u0107 dopiero w trzecim tygodniu wrze\u015bnia, co oznacza, \u017ce jej efekty pojawi\u0105 si\u0119 pod koniec listopada. Wobec braku szczepionki dopuszczonej do zastosowania w przypadku dzieci do lat 12 i braku wprowadzenia obowi\u0105zku szczepie\u0144 dzieci powy\u017cej 12 roku \u017cycia, w szko\u0142ach mog\u0105 by\u0107 u\u017cyte jedynie dzia\u0142ania z zakresu profilaktyki nieswoistej: wietrzenie pomieszcze\u0144, maseczki, testowanie, zachowanie dystansu i dezynfekcja.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W chwili, gdy rozpoczyna si\u0119 nowy rok szkolny epidemia COVID-19 ponownie nabiera tempa. Jeste\u015bmy w pocz\u0105tkowej fazie czwartej fali, a stan zaszczepienia jest wci\u0105\u017c zbyt niski, by j\u0105 zatrzyma\u0107. Pozostaj\u0105 pytania, jak wysoko ta fala wzro\u015bnie i ile os\u00f3b b\u0119dzie si\u0119 w zwi\u0105zku z ni\u0105 zmaga\u0142o z odwleczonymi skutkami pocz\u0105tkowo \u0142agodnej choroby? Ile b\u0119dzie walczy\u0142o w oddzia\u0142ach szpitalnych z niewydolno\u015bci\u0105 oddechow\u0105, czy wreszcie, ile b\u0119dzie jej \u015bmiertelnych ofiar? Jedynie pilne i zdecydowane dzia\u0142ania podj\u0119te w\u0142a\u015bnie teraz mog\u0105 zminimalizowa\u0107 efekty czwartej fali. Ka\u017cdy dzie\u0144 zw\u0142oki prze\u0142o\u017cy si\u0119 na ludzkie tragedie.<\/p>\n\n\n\n

W Polsce zaszczepiono ju\u017c 50% populacji. W wieku od 12 do 18 lat zaszczepi\u0142o si\u0119 24% uczni\u00f3w. W grupie ich rodzic\u00f3w osi\u0105gni\u0119to po wielu miesi\u0105cach kampanii promuj\u0105cej szczepienia stosunkowo mizerny sukces. Dla przyk\u0142adu poziom zaszczepienia os\u00f3b w wieku od 25 do 49 lat w wojew\u00f3dztwie podkarpackim osi\u0105gn\u0105\u0142 30%, lubelskim 31%, \u015bwi\u0119tokrzyskim 33%, a warmi\u0144sko-mazurskim 34%. Mo\u017cna wi\u0119c przypuszcza\u0107, \u017ce akcja szczepienia uczni\u00f3w w tych wojew\u00f3dztwach nie przyniesie takich wynik\u00f3w, kt\u00f3re zmieni\u0142yby istotnie stopie\u0144 podatno\u015bci uczni\u00f3w na zaka\u017cenie DELTA SARS-CoV-2. Najwy\u017cszy wska\u017anik zaszczepienia w tej kategorii wiekowej jest w wojew\u00f3dztwie mazowieckim (50%), nast\u0119pnie wielkopolskim (46%) i dolno\u015bl\u0105skim (45%). Wysoko\u015b\u0107 wska\u017anik\u00f3w zaszczepienia jest wi\u0119c bardzo r\u00f3\u017cna w poszczeg\u00f3lnych regionach kraju. Szczeg\u00f3lnie na alarm powinni\u015bmy bi\u0107 tam, gdzie poziom zaszczepienia jest stosunkowo niski. Tam czwarta fala, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym czynnikiem infekcyjnym b\u0119dzie DELTA SARS-CoV-2, mo\u017ce mie\u0107 szczeg\u00f3lnie gro\u017ane konsekwencje dla funkcjonowania szk\u00f3\u0142 oraz oczywi\u015bcie r\u00f3wnie\u017c dla zdrowia ich mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Szko\u0142a to miejsce, kt\u00f3re na jesieni mo\u017ce szczeg\u00f3lnie przyczyni\u0107 si\u0119 do wzrostu liczby infekcji SARS-CoV-2. Wiemy ju\u017c, \u017ce poprzednie \u2013 mniej zaka\u017ane ni\u017c DELTA SARS-CoV-2 \u2013 warianty wirusa atakowa\u0142y dzieci i m\u0142odzie\u017c. Metodami test\u00f3w serologicznych wykazano, \u017ce ponad 40% dzieci i m\u0142odzie\u017cy ju\u017c przed wakacjami do\u015bwiadczy\u0142o infekcji SARS-CoV-2. Dot\u0105d rzadko manifestowa\u0142a si\u0119 ona wyra\u017anymi objawami COVID-19, najcz\u0119\u015bciej wi\u0119c pozostawa\u0142a niezauwa\u017cona. W przypadku DELTA SARS-CoV-2 ta sytuacja mo\u017ce si\u0119 zmieni\u0107. Infekcja tym wariantem wirusa szerzy si\u0119 wyj\u0105tkowo \u0142atwo w zamkni\u0119tych pomieszczeniach, w kt\u00f3rych przebywaj\u0105 du\u017ce grupy ludzi oraz cz\u0119\u015bciej wywo\u0142uje gro\u017ane objawy. W przypadku tego wariantu dzieci mog\u0105 przechodzi\u0107 infekcje ci\u0119\u017cej i cz\u0119\u015bciej mog\u0105 u nich wyst\u0119powa\u0107 przypadki wielonarz\u0105dowego zespo\u0142u zapalnego (PIMS, MIS-C). Dzieci mog\u0105 te\u017c przekazywa\u0107 infekcj\u0119 rodzicom, rodze\u0144stwu, dziadkom i znajomym. Podobnym \u017ar\u00f3d\u0142em zaka\u017ce\u0144 mo\u017ce by\u0107 kadra szkolna, szczeg\u00f3lnie ta niezaszczepiona, czyli jej ok. 20%. Efekt ko\u0144ca wakacji obserwowali\u015bmy r\u00f3wnie\u017c w zesz\u0142ym roku. Dlatego z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 rozpocz\u0119cie zaj\u0119\u0107 szkolnych dla 4,5 miliona uczni\u00f3w przyczyni si\u0119 i w tym roku do znacznego wzrostu intensywno\u015bci epidemii.<\/p>\n\n\n\n

Akcj\u0119 szczepienia uczni\u00f3w planuje si\u0119 zintensyfikowa\u0107 dopiero w trzecim tygodniu wrze\u015bnia, co oznacza, \u017ce jej efekty pojawi\u0105 si\u0119 pod koniec listopada. Wobec braku szczepionki dopuszczonej do zastosowania w przypadku dzieci do lat 12 i braku wprowadzenia obowi\u0105zku szczepie\u0144 dzieci powy\u017cej 12 roku \u017cycia, w szko\u0142ach mog\u0105 by\u0107 u\u017cyte jedynie dzia\u0142ania z zakresu profilaktyki nieswoistej: wietrzenie pomieszcze\u0144, maseczki, testowanie, zachowanie dystansu i dezynfekcja.<\/p>\n\n\n\n

DELTA jest troch\u0119 innym wariantem SARS-CoV-2 ni\u017c wcze\u015bniejsze. Szerzy si\u0119 bardziej drog\u0105 powietrzn\u0105, a mniej drog\u0105 kropelkow\u0105, wobec tego priorytety poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142a\u0144 profilaktycznych powinny by\u0107 nieco inne ni\u017c wcze\u015bniej. Po pierwsze intensywne wietrzenie pomieszcze\u0144 szkolnych nawet kosztem tego, \u017ce w szczeg\u00f3lnie ch\u0142odne dni dzieci i nauczyciele musieliby w szkole funkcjonowa\u0107 w ciep\u0142ych okryciach. Najlepiej, by podczas lekcji okna by\u0142y ca\u0142y czas otwarte lub wyra\u017anie uchylone. Stale dop\u0142ywaj\u0105ce \u015bwie\u017ce powietrze rozcie\u0144cza to ska\u017cone wirusem i sprawia, \u017ce infekcje nie nast\u0119puj\u0105 tak \u0142atwo. Drugim stanowczo rekomendowanym przez nas post\u0119powaniem jest noszenie maseczek. Wa\u017cne jednak, \u017ceby maseczki by\u0142y noszone prawid\u0142owo \u2013 zakryte nimi powinny by\u0107 usta i nos. Co wi\u0119cej maseczki powinny by\u0107 dwa razy dziennie wymieniane na nowe lub czyste, a zu\u017cyte maseczki jednorazowe po odpowiednim przeci\u0119ciu zausznik\u00f3w utylizowane w szkole. Trzeci\u0105 niezmiernie wa\u017cn\u0105 praktyk\u0105 powinno by\u0107 dopilnowanie, aby nawet w przypadku najl\u017cejszych objaw\u00f3w przezi\u0119bieniowych (gor\u0105czka, pojawienie si\u0119 kataru) ucze\u0144 pozostawa\u0142 w domu lub by\u0142 odsy\u0142any do domu. Zalecamy r\u00f3wnie\u017c przekazanie do szk\u00f3\u0142 szybkich, certyfikowanych test\u00f3w antygenowych. Umo\u017cliwi to testowanie uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105 nawet niewielkie objawy lub mieli kontakt z osobami z infekcj\u0105. U\u017cyte tu mog\u0105 by\u0107 testy szybkie. By\u0107 mo\u017ce w szko\u0142ach do testowania mog\u0142yby by\u0107 te\u017c u\u017cyte testy zbiorowe wykorzystuj\u0105ce pr\u00f3bki \u015bliny (np. Sonar Anty-CoronaVirus). S\u0105 one mniej uci\u0105\u017cliwe i ta\u0144sze. Przestrzeganie powy\u017cszych zasad wydaje si\u0119 nam w tej chwili najwa\u017cniejsze.<\/p>\n\n\n\n

W szko\u0142ach w Wielkiej Brytanii w\u015br\u00f3d stosownych zalece\u0144 pierwszy priorytet dosta\u0142o wietrzenie, drugi testowanie po kontakcie, a trzeci maseczki. W Korei Po\u0142udniowej w szko\u0142ach przestrzega si\u0119 surowych zasad post\u0119powania: kontrole temperatury przy wej\u015bciu do szko\u0142y, rygorystyczne wietrzenie pomieszcze\u0144, zasada utrzymywania odleg\u0142o\u015bci co najmniej 1 m pomi\u0119dzy osobami. Maseczki maj\u0105 by\u0107 noszone ca\u0142y czas podczas obecno\u015bci w szkole, poza spo\u017cywaniem posi\u0142ku, kt\u00f3re ma odbywa\u0107 si\u0119 w ciszy. Z kolei we Francji praca szk\u00f3\u0142 zosta\u0142a zaplanowana zgodnie z nast\u0119puj\u0105cymi zasadami: dwa razy dziennie zmienia si\u0119 maseczki, kt\u00f3re dostarcza szko\u0142a; obowi\u0105zuje higiena d\u0142oni; odwo\u0142ane s\u0105 zaj\u0119cia sportowe i inne wymagaj\u0105ce kontaktu bez maseczki; w drodze do szko\u0142y i ze szko\u0142y, w \u015brodkach transportu publicznego i na przystankach obowi\u0105zuj\u0105 maseczki. To tylko trzy z licznych przyk\u0142ad\u00f3w. Wsz\u0119dzie funkcjonowanie szk\u00f3\u0142 w tradycyjnej formie jest uznane za warto\u015b\u0107 priorytetow\u0105. O kosztach nauki zdalnej pisali\u015bmy ju\u017c w naszym Stanowisku nr 10: Konsekwencje pandemii COVID-19 dla zdrowia psychicznego i edukacji dzieci i m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3re og\u0142osili\u015bmy 25 stycznia 2021 r. Podtrzymujemy tezy tego stanowiska i tym bardziej stanowczo postulujemy wdro\u017cenie w szko\u0142ach przedstawionych powy\u017cej zasad: wietrzenie, maseczki, testowanie (WMT). Nie zapominajmy te\u017c w szko\u0142ach o przestrzeganiu stosownego dystansu pomi\u0119dzy osobami, jak najcz\u0119stszym myciu r\u0105k i dezynfekcji powierzchni.<\/p>\n\n\n\n

O zespole<\/h3>\n\n\n\n

Interdyscyplinarny zesp\u00f3\u0142 doradczy ds. COVID-19 powo\u0142ano w PAN 30 czerwca 2020 r. Przewodnicz\u0105cym grupy jest prezes PAN prof. Jerzy Duszy\u0144ski, a jego zast\u0119pc\u0105 \u2013 prof. Krzysztof Pyr\u0107 (Uniwersytet Jagiello\u0144ski). Funkcj\u0119 sekretarza pe\u0142ni dr Anna Plater-Zyberk (Polska Akademia Nauk). Cz\u0142onkami zespo\u0142u s\u0105 ponadto: <\/p>\n\n\n\n